Yazının başlığında sorduğum iki önemli soru pazarlama alanında çalışanlar için önem arz eden sorular. Sosyoloji nedir? Sosyoloji neden önemlidir?

Bu yazı içerisinde özellikle sosyoloji konusunun pazarlama açısından neden önemli olduğuna değineceğim. Gelecek günlerde de bu konular hakkında sık sık yazılar yazmaya çalışacağım.

Öncelikle asıl sorumuza değinelim!

Sosyoloji Nedir?

sosyoloji nedir sosyoloji neden önemlidir
Sosyoloji Nedir? Sosyoloji Neden Önemlidir?

Bilim olarak sosyoloji, toplumu, kurumları ve toplumsal eylemi anlamaya çalışan, heyecan verici ve geniş bir alanı olan bilim dalıdır. Aslında pazarlama ile ilgilisi buradan gelmektedir. Çünkü pazarlama da bir bilim olarak toplumu, kurumları, toplumsal eylemi ve buna ek olarak insan psikolojisini anlamaya çalışan bir daldır.

Eğer yukarıda saydığımız tanımlamaları doğru yapabilirseniz pazarlama alanında başarıler ortaya koyabilirsiniz. Mal ya da hizmet sattığınız toplumu tanımazsanız doğru bir pazarlama aktivitesi yürütmeniz mümkün olmayacaktır.

Sosyolojik Muhayyile Nedir?

Sosyologlar sosyolojinin bize, içinde yaşadığımız topluma “bir uzaylı gibi bakma becerisi kazandırdığını” söylerler. Onlara göre sosyolog, herkesin genellikle işine burnunu sokan sinir bozucu bir yabancı gibi davranır.

Sosyoloji sorular sorarak rahat ve sessiz hayat tarzını bozar; belli şeyleri bulmacaya dönüştürür ve bilineni bilinmezleştirir. Kipling’in öyküsündeki kırkayak gibi insan, öz bilinç kazandığında adım atamaz hâle gelebilir veya kendini aşağılanmış hissedebilir.

İnsan, o güne kadar bildikleri ve gurur duydukları değerini yitirir, şoka uğrayıp hoşnutsuz olabilir.

Sosyoloji sadece toplumu değil kendisini de sürekli olarak sorgular. Sosyoloji yapmanın önemli güçlüğü, insanların bulacakları şeyden çoğunlukla korkmalarıdır. Sosyoloji, kendisini uygulayan kimseyi hiç durmadan katı gerçeklerle yüz yüze getirir. Ancak bazı rahatsız edici taraflarına rağmen sosyoloji bir perspektif, dünyaya bakış açısı sunar.

Sosyolojik bakış, aynı olmayan dünyalar arasında pencereler açar. İçinde yaşadığımız dünyayı geniş bir sosyal bağlamda görmeyi sağlar. Sosyolojik perspektifin temelinde insanların toplum tarafından nasıl etkilendiklerini anlama çabası vardır.

Her toplumda dışlananlar arasında sosyolojik bakış açısı daha yaygındır. Avustralya’da yaşayan bir Çinli ya da Fransa’da yaşayan bir Cezayirlinin ırk faktörünün etkisini öğrenmesi uzun sürmez. Özellikle büyük ekonomik ve toplumsal krizler insanların dengesini bozar ve sosyolojik bakış açısını uyarır.

Sosyolojinin bir bilim olarak ortaya çıkışı, böyle bir dönemde olmuştur. Sosyolojik muhayyile sayesinde içinde yaşadığımız toplum ve kendimiz arasındaki ilişkiyi daha iyi görebiliriz. Mills’in belirttiği şekilde “tarih” ile “biyografi” arasındaki ilişkiyi daha iyi kavrayabiliriz.

sosyoloji nedir sosyoloji neden önemlidir
Sosyoloji Nedir? Sosyoloji Neden Önemlidir?

Bizler bir açıdan toplumun ve içinde yaşadığımız tarihsel süreçlerin ürünleriyiz, fakat aynı zamanda tarihi yapanlarız. Davranışlarımızla toplumu değiştirir, onun üretimine katkıda bulunuruz. Bu ayrım sosyolojik açıdan çok önemlidir çünkü bu, bizim genel olanda özel olanı görmemizi sağlar.

Mills’e göre toplumu ve bireyi birlikte ele almadıkça ne bireyin hayatını ne de toplum tarihini tam olarak kavrayabiliriz. İnsanlar karşılaştıkları sorunları, güçlükleri, felaketleri tarihsel değişmeler ya da kurumsal ilişkiler ve çatışmalar açısından düşünüp değerlendirmemektedirler. İnsanlar, mutluluk ve refah içinde yaşadıklarında bunun toplumun o günkü durumu sayesinde olduğunu fark etmemektedirler.

Sosyolojik muhayyile, bireylerin kişisel huzursuzluklarının arkasındaki toplumsal sorunlara vurgu yapar. İnsanın kendi hayatının anlamını kavrayabilmesi ve kendi geleceğini görebilmesi için içinde yaşadığı dönemin ve diğer insanların bilincinde olması gerekir.

Örneğin nüfusu 16 milyonu bulan İstanbul’da bir kişi işsizse bu onun kişisel sorunudur, ancak İstanbul’da çalışabilir nüfusun yüzde 10’u işsiz ise bu sosyolojik bir sorundur. Özellikle ekonomik kriz döneminde çok sayıda nitelikli insanın işsiz kaldığına tanık oluruz. Bu dönemde insanların işsizlik sebebi bireysel olmaktan çok toplumsaldır.

Bu konuda verilebilecek bir başka örnek ise artan boşanmalardır. Tıpkı işsizlik gibi bir kişinin boşanması da sosyolojik bir sorun değildir, ancak toplumların modernleşme sürecine paralel olarak evliliklerin anlamlı bir çoğunluğunu boşanma ile sonuçlanması sosyolojik bir olaydır ve büyük ölçüde toplumsal değişme sürecinden etkilenmektedir.

Özetle ifade etmek gerekirse bireylerin yaşadıkları hayat, toplumsal yapıdan bağımsız değildir.

Sosyoloji Neden Önemlidir?

Yazının başında da belirttiğim gibi sosyoloji pazarlama dünyasında çalışan ve fikir üreten insanlar için çok önemli bir bilim dalıdır. Pazarlamacının işi büyük hedef kitlelere hitap eden kampanyalar kurgulamak ve bu kampanyaların sonucunda mal ya da hizmetleri satmaktır. Eğer sosyolojik muhayyile sürecini doğru yönetebilirseniz toplumun kaygılarını ve beklentilerini çok daha iyi algılar ve buna yönelik fikir ve söylemler geliştirebilirsiniz.

Örneğin, çok güncel bir örnek olarak covid-19 pandemisi sürecini ele alabiliriz. Bu dönemde toplumların bir takım kaygıları söz konusu. Bu kaygılara çözüm sağlayan ve bu şekilde hizmet sunan markalar son dönemin tercih edilen markaları arasında yer alıyor.

Bundan sonra uzun yıllar hayatımız pandemi kaygısı altında geçeceği için pazarlama insanlarının mutlaka toplumun kaygılarını anlaması ve bu kaygılara yönelik ürün ve hizmetler üretmesi önem kazanıyor.

Bir Yorum Yazın