Sosyal Girişimcilik Nedir?

Genel ve ortak bir iş girişimciliği yeni bir iş kurmaya öncülük etmek veya mevcut iş çeşitliliğini çeşitlendirmek anlamına gelse de sosyal girişimcilik temel olarak performansı kar veya getiri olarak ölçmeksizin sosyal sermaye yaratmaya odaklanır. Bu alandaki girişimciler kâr amacı gütmeyen sektörler ve kuruluşlarla ilişkilidir.

Ancak bu kar yapma ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Sonuçta girişimcilerin sürece devam etmek ve toplumda olumlu bir değişim yaratmak için sermayeye ihtiyaçları var.

Sosyal Problemlerin Yanı Sıra Çevre Sorunları

Sosyal problemlerin yanı sıra, sosyal girişimcilik de çevre sorunlarına odaklanmaktadır. Çocuk Hakları vakıfları, atık ürünlerin işlenmesi için tesisler ve kadınların güçlendirilmesi vakıfları sosyal girişimlere birkaç örnektir. Sosyal girişimciler, topluluk etkinlikleri ve etkinlikleriyle fon sağlayan kâr amacı gütmeyen ve hükümet dışı kuruluşlarla ilişkili kişiler olabilir.

Topluma Katkıda Bulunan Tanınmış Sosyal Girişimciler

Modern dünyada topluma çok katkıda bulunan tanınmış birkaç sosyal girişimci var. Grameen Bank’ın kurucusu ve yöneticisi Muhammed Yunus, 2006 yılında girişimi için Nobel Barış Ödülü’ne layık görülen çağdaş bir sosyal girişimcidir. Girişim sürekli olarak büyümekte ve toplumun büyük bir bölümünden faydalanmaktadır.

Rang De, kâr amacı gütmeyen bir sosyal girişimin bir başka mükemmel örneğidir. 2008 yılında Ramakrishna ve Smita Ram tarafından kurulan, Hindistan’daki kırsal ve kentsel fakir insanların yılda %2 gibi düşük bir faiz oranına sahip mikro kredilere erişebilecekleri çevrimiçi bir platformdur. Ülkenin her yerinden borç verenler borçlulara doğrudan borç para verebilir, yatırımları takip edebilir ve çevrimiçi düzenli ödeme alabilir.

George Vakfı, ulusal olarak tanınmış bir sosyal girişimdir. Kadının Güçlendirilmesi Programı, eğitim, mesleki eğitim, işbirlikçi çiftçilik, iş geliştirme ve tasarruf planlaması sağlayarak kadınlar arasında farkındalık yaratıyor. Sosyal girişimcilik prensiplerini kullanarak, bu kuruluşlar sosyal problemleri ele alıyor ve toplumda olumlu bir değişim getiriyor.

Toplumda Olumlu Değiştirici Örgütler

Toplumda olumlu bir değiştirici olarak kabul edilen başka örgütler de var. Echoing Green, Kanada Sosyal Girişimcilik Vakfı, Schwab Sosyal Girişimcilik Vakfı, Skoll Vakfı, NIKA Su Şirketi, Newman’ın Sahip Olduğu ve Ashoka: Toplum İçin Yenilikçiler, toplumsal değişimi getirmeyi ve toplumdaki mevcut koşulları sürekli iyileştirmeyi amaçlayan kuruluşlardır.

Sosyal girişimcilik alanı hızla büyüyor ve çok sayıda gönüllünün dikkatini çekiyor. Artık üniversite kampüslerinde yaygın bir terim haline geldi. Bu ürünün artan popülaritesinin ardındaki sebep, bireylerin uzun süredir düşündüklerini yapmalarıdır. Olağanüstü insanlar, parlak fikirlerini ortaya koyuyor ve toplumda her şeye rağmen değişiklik getiriyor.

Sosyal Girişimcilik Nedir? yazısı ilk önce Mehmet Ortaç üzerinde ortaya çıktı.

Ben bir girişimci değilim. Ancak bugüne kadar birçok markanın pazarlama süreçleri içerisinde bulundum. Bu yazıyı pazarlama planı oluşturma konusunda bilgi almak için okuyorsanız muhtemelen iş fikri ve kuruluş aşamalarını geçmişsinizdir. O halde sıra pazarlama planını oluşturmaya gelmiştir. İşte bu yazı tam size göre bir öneri sağlıyor. 

Girişimciler Pazarlama Alanında Nasıl Başarılı Olabilirler?

Yeni bir işe başladığınızda, çok fazla şapka giymeniz gerekir. İK yöneticisinden maaş bordrosuna, teknik desteğe muhasebeciye, işinizin sıfırdan ilerleyip ilerlememesinden siz sorumlusunuz.

Omuzlarınıza düşen bir diğer büyük sorumluluk ise pazarlama. Çünkü işletmelerinizin başarısının %90’ı pazarlama planınıza bağlı. Nasıl bir pazarlama planı oluşturmaya başlayacağınızdan bile emin değil misiniz? Temel – ancak kritik – adımları anlamak için okumaya devam edin.

Adım 1: Hedeflerinizi ve Kilometre Taşlarınızı Tanımlayın 

Uygun bir pazarlama planı geliştirmek için önce ne yapmak istediğinizi bilmelisiniz. Geniş anlamda, pazarlamanızın nihai hedefinin takipçi, erişim ve yatırım geri dönüşüne kadar ne olduğunu belirlemelisiniz.

Genel hedefinizi bilmek, planınızın tüm bölümlerini oluşturmanıza yardımcı olacaktır. Her birine ulaşmak için daha küçük kilometre taşları ve gerçekçi bütçeler belirleyebilirsiniz. Her dönüm noktasını ve ne kadar harcamanız gerektiğini bilmek, kampanya hedefinize ulaşmak için en iyi kanalları belirlemenize yardımcı olacaktır.

Adım 2: Pazar Araştırması

Umarım, ürüne ihtiyaç duymadan ürününüzü veya hizmetinizi oluşturmadan önce pazar araştırması yapmışsınızdır. Şimdi daha fazla araştırma yapmanın zamanı geldi. Böylece teklifinizi doğru hedef kitlenin önünde doğru zamanda nasıl çıkartacağınızı tam olarak anlayabilirsiniz.

İdeal müşteri tanımınızı oluşturmak için biraz zaman harcayın. Yaşları, gelirleri, cinsiyetleri, eğitim düzeyleri, vb. Müşterileriniz hakkındaki temel bilgileri açığa çıkarmanız gerekecek. Ancak, mesajınızın her zaman yerinde olmasını ve ürününüzün faydalarını aktarmasını sağlamak için bunun ötesine geçmeniz gerekecektir.

İdeal müşterinizi daha iyi tanımak için aşağıdaki sorulardan bazılarını deneyin:

Müşterilerinizi ne endişelendiriyor?

Müşterilerinizi ne sinirlendirir?

Neyden korkuyorlar?

Ne sıkıntıları var?

Ne diliyorlar?

Bilgi almak için hangi kanalları kullanıyorlar (geleneksel, dijital)?

Son olarak, rakiplerinizin gerçekte kim olduklarını, ne kadar ücret aldıklarını, müşteri hizmetlerini nasıl yürüttüklerini ve sizden daha iyi ne yaptıklarını belirlemek için bir rekabet analizi yapmalısınız.

Tüm bu araştırmalar, benzersiz değer önerinizi (UVP) tanımlamanızı ve hedef kitlenizin nerede takıldığını ve onlara en iyi şekilde nasıl pazarlama yapabileceğinizi ortaya çıkarmanızı sağlayacaktır.

Adım 3: Kanallarınızı Seçin

Araştırmanızdan sonra, ideal müşterinizin haberlerini ve bilgilerini almak için gazete, dergi ve Facebook’a güvenen bir baby boomer olduğunu tespit etmiş olabilirsiniz. Aynı anda üç kanalda da kampanya başlatmak için bütçeniz  yoksa, bu kesinlikle iyi.

Başlamak için bir kanal seçin ve nasıl yapıldığını görmek için test edin. Geliriniz arttıkça, her zaman farklı kanallar ekleyebilirsiniz. Deneme ve yanılma için yeterli alan bıraktığınızdan ve kampanyalarınıza nasıl (ya da verilip verilmediğini) görmek için zaman tanıdığınızdan emin olun. Bu özellikle yazılı, radyo ve televizyon gibi geleneksel kanallar için önemlidir, çünkü izleyicilerinizin harekete geçmeden önce reklamlarınızı birkaç kez görmeleri veya duymaları gerekebilir.

Buradaki en büyük kural, insanın yarattığı her pazarlama kanalında olmanız gerekmiyor. Yalnızca hedef demografinizin açık olduğu kanallara para ve enerji harcamalısınız.

4. Adım: Takımınızı Oluşturun

Bu takımın kurum içinde veya dış kaynaklı olup olmadığı konusunda plan ve hedeflerinize göre bir karar vermeniz gerekecek. Reklamlarınızı kim tasarlayacak ve metinleri yazacak? Gelen müşterilere kim cevap verecek ve onları takip edecek?

Maliyetleri düşük tutmaya çalışırken, reklamlarınızı gözden kaçırmak ve ihtiyacınız olan yardımı alamamak bütçenin doğru yolu DEĞİLDİR! Yine, şu anda bir kanala odaklanmayı ve diğer kanallara daha fazla kaynak ayırmadan önce bu konuda ustalaşmayı düşünün. Önemli olan, dönüşüm sağlayan reklamlar geliştirmek için gereken yaratıcı yardıma sahip olmaktır.

Adım 5: Daima Test Edin

Bir kampanya düşük performans gösteriyorsa, daha iyi sonuçlar elde etmeyi sağlayıp sağlayamayacağınızı test edin. Bir kampanya iyi performans gösteriyorsa, daha iyi sonuçlar alıp alamayacağınızı görmek için test edin. Reklamlarınızı ölçmeyi, test etmeyi ve optimize etmeyi asla bırakmayın.

Başlıkları, renkleri ve yazı tiplerini, madde işareti noktalarını ve görüntüleri test edin.  Bazen bir görüntüyü değiştirmek veya bir başlıktaki birkaç kelimeyi değiştirmek kadar basit bir şey satışlarda artışa neden olabilir.

Girişimciler Pazarlama Alanında Nasıl Başarılı Olabilirler Sonuç

Sonuç olarak, pazarlama işinizin can damarıdır. Pazarlama planınız ne kadar net olursa, o kadar iyi uygulamak ve hedeflerinize ulaşmak mümkün olacaktır.

Girişimciler Nasıl Bir Pazarlama Planı Oluşturabilir? yazısı ilk önce Mehmet Ortaç üzerinde ortaya çıktı.

Girişimcilik Trendi

Girişimcilik benim kuşağım arasında çok yaygın ve adeta kutsal kabul edilen kelimelerin başında geliyor. Nedense bizim kuşak başkasının yanında çalışmaktansa kendi işini yapmayı daha doğru buluyor. Bugün kısa bir LinkedIn taraması yaptığınız zaman bu kuşağın mensuplarının çoğunda “Co-founder”, “Owner” gibi ünvanlar ve 3 kişilik şirketin “CEO” pozisyonunda olmak gibi saçma durumlar görülüyor. 

Türkiye’de girişimci ruh çok olmasına rağmen özellikle global pazarlara açılabilen ve başarı sağlayan çok az girişim var. Global pazarda başarıya ulaşmış hangi girişimimiz var dediğimizde ilk akla gelen genellikle Yemeksepeti oluyor. İkinci örneği verebilen biri ile karşılaşırsanız anlayınız ki kendisi de girişimcidir ya da bu ekosistemin içerisinde bir şekilde yer alıyordur. 

Bu örnekleri çoğaltmayı ne yazık ki başaramıyoruz. Çünkü ticaret ile çok haşır neşir bir toplum olsak bile girişimcilik konusunda o kadar da başarılı değiliz. Bazı okullarda girişimcilik dersleri var. Belki bu derslerin nimetlerini önümüzdeki yıllarda göreceğiz. 

Girişimcilik ve KOSGEB

Girişimcilik denilince nedense akıllara ilk KOSGEB ve kredileri geliyor. Sanırım iş kurmak isteyen herkes en az 1 defa KOSGEB’in kapısını aşındırıyor. Fakat benim dijital pazarlama uzmanı olarak yaptığım gözleme göre bu tip kredileri alan girişimciler genellikle VR gözlüğü projesi geliştirmek, 3 boyutlu tasarım yapmak v.b işlerden öteye gidemiyor. Aslına bakarsanız o dönemde hangi iş modeli trend durumdaysa girişimciler o modelde girişimcilik örnekleri gösteriyor.

Başarılı girişimcilik hikayelerine baktığımız zaman genellikle işin bir noktasında yurtdışında eğitim karşımıza çıkıyor. Sanırım bu konuda yurtdışında eğitim alanlar daha girişken olabiliyor. Bu durumun incelenip Türkiye’ye adapte edilmesi önemi bir konu.

Türkiye’den Unicorn Çıkmıyor!

Unicorn kısaca değeri 1 Milyar Dolar’a ulaşan yeni kurulmuş şirket demek. Bugün Dünya üzerinde Uber gibi, Spotify ve Airbnb gibi birçok örneği var. Fakat ülkemizden bir unicorn ne yazık ki yok. 

Bunun en büyük nedenlerinin başında ülkemizdeki melek yatırımcı ekosisteminin çok geniş ve yeterli olmaması, fonlama sistemleri ve risk sermayesinin henüz oturmamış olması gibi nedenler gösterilebilir. 

Girişimcilik için Bireysel Korkular da Büyük Engel

Bir iş modeli oluşturup kolları sıvamak için cesur olmak neredeyse ön koşul. Eğer bireysel korkularınız varsa adım atmakta zorlanırsınız. O kabuğu kırıp içerisinden çıkmak kolay değildir. Buna en büyük örnek benim. Kendi işinin sahibi bir babanın oğlu olarak bugün beyaz yakalı bir çalışanım. Bunun en büyük nedenlerinden bir tanesi babamın iş hayatında çekmiş olduğu sıkıntılara birebir şahit olmam, iflas etmesi durumunda yaşananları en yakından tecrübe etmiş olmam gösterilebilir. Bu benim kendi işimin sahibi olmam konusunda bütün güvenimi kırdı diyebilirim. Şu anda deyim yerindeyse; “Azıcık aşım, kaygısız başım.” Felsefesi ile kariyerime devam ediyorum. 

Hazır kendimden bahsetmeye başlamışken buradan başarısızlık hikayeme de bir geçiş yapmak isterim. Aslında yazının bundan sonrası bir iç döküş olacak. 

Executive MBA Programı ve Değişen Vizyonum

2013 yılında şu anda çalışmakta olduğum şirkette işe başlamam ile birlikte İstanbul Şehir Üniversitesi’nde Executive MBA programına başlamam eşzamanlı oldu. Bu konuda görüşlerimi paylaştığım yazıma buradan ulaşabilirsiniz. O dönemde okulun çok zorlayıcı bir eğitim sisteminin olmasından da hareketle birçok derste en iyisini yapma çabası içerisine girdim. Bu çaba ve okuldaki akademik kadronun gücü benim vizyonumun genişlemesine ciddi katkı sağladı. 

2013 yılı içerisinde almakta olduğum “Marka Yönetimi” dersini de buna örnek gösterebilirim. O dönem Ülker Şirketler Grubu’na ait TEK ÖZEL şirketinin genel müdürü de olan Sayın Hocam Dr. Altay Ayhan dersin bitimine yakın önemli bir bitirme ödevi verdi. Ödevin kapsamı aslında her birimizi girişimcilik boyutuna taşıyabilecek kapsamdaydı. 

Benzersiz Bir Fikir ve Yatırım Arar Gibi İş Modeli Sunumu

Hocamız ödevde çıtayı çok yüksele koydu. Her birimiz daha önce yeryüzünde hayata geçmemiş bir fikir bulacak ve bu fikri bir iş modeline dönüştürecektik. Evet yanlış anlamadınız. Bugüne kadar hayata geçmemiş bir fikir bulacaktık! Aslına bakarsanız sınıf mevcudunu düşündüğümüz zaman yaklaşık 25-30 ayrı iş modelinin ortaya çıkması anlamına geliyordu. 

İkinci önemli şart ise ortaya çıkartılan fikrin modele dönüştürülme aşamasında en derin detayına kadar hazırlanmasıydı. Yani aslında fikrimize yatırım alabilmek için yatırımcıları ikna edecek kadar derin bir iş modeli çalışması hazırlamamız gerekiyordu. İçerisinde fikrin hayata geçmesi için gerekli olan kaynak ve nakit akışı da yer alacaktı. Yani ne harcayacağız ve ne kadar kazanacağız baştan hesaplanacaktı. 

Bu bitirme ödevi kapsamında sınıftaki en yüksek notu ben almıştım. Yalan söylememek adına 90 ya da 100 puan olduğunu söylemek isterim. Gerçekten tam puanı hatırlamıyorum. Ancak aldığım puan sınıf ortalamasının üzerinde bir puandı. Açıkçası çok yaratıcı bir düşünce sistemine sahip olmadığımı düşündüğüm için ortaya çıkan sonuca şaşırmıştım. 

Dr. Altay Ayhan’ın Cesaretlendirmesi

Bu sonucun üzerine hocamız benimle konuştu. Fikrimi çok beğendiğini, iş modelinin çok doğru olduğunu ve bu modeli mutlaka hayata geçirmek için girişimlerde bulunmam gerektiğini öğütledi. Ben ise şu anda çalışmakta olduğum şirkette yeni başlamış ve kendimi ispat etme mücadelesi içerisinde koşturmaktaydım. Bilinçaltımdaki korkular nedeniyle de kendi işimin sahibi olmak konusunda en ufak bir isteğim dahi yoktu. 

Aradan yıllar geçti ve benim okuldaki iş fikrim ve modelim birebir hayata geçti. İşte işin en acı kısmı bundan sonra başlıyor. Fikri ve bugünkü marka ismini bu yazı içerisinde paylaşmayacağım. Çünkü işin içerisinde en ufak bir şaibe durumu yok. Benimle yaşıt bir arkadaşımız benimle aynı fikri, belki de aynı zamanlarda düşünmüş. Tek farklımız onun benden daha cesur olması. O sebeple burada marka ismi ve fikri paylaşarak gereksiz bir şaibe oluşturmak istemem. Bu arkadaşımızın başarılarını da mutlu olarak takip ediyorum. 

Benim Fikrimin Yatırım Alması Haberleri

Webrazzi’nin sıkı takipçilerindenim. RSS takibi sayesinde 1 tane bile kaçırdığım yazı ve haber yok diyebilirim. Bir sabah feeder’ı açtığımda bu haber ile karşılaştım. Benim fikrim neredeyse birebir olarak hayata geçmişti. Detayları okudukça tüylerim diken diken oldu. Neredeyse benzer çalışmalardı. Fakat benim sunduğum fikirde bazı artı noktalar da vardı. “Hayırlısı olsun” diyerek haberi kapattım.

Birkaç ay geçtikten sonra yine bir sabah feeder ekranımda bu girişimin Türk yatırımcılardan yatırım aldığını okudum. Bahsedilen rakam çok yüksek olmasa da pazarlama açısından kullanılabilecek yıllık bir bütçeye karşılık geliyordu. Zaten girişimci arkadaş bu bütçeyi çok iyi kullandı ve markasını daha üst düzeylere taşıdı. 

İlk Yabancı Yatırımcı Haberi

Yine bir sabah aynı markanın haberine uyandım. Bu sefer girişimci arkadaşımız yurtdışından bir yatırım fonundan yatırım almıştı. Bu fon ile birlikte global çapta bir marka olacak ve farklı ülkelere de bu iş modelini taşıyacaktı. Gerçekten de öyle oldu. Amerika başta olmak üzere birçok ülkede yeni bir pazar oluşturdu. Çünkü böyle bir iş modeli neredeyse hiçbir yerde yoktu.

Bugün sözünü ettiğim marka 4 kıtada ve 9 ülkede faaliyet gösteriyor. Ulaşmış olduğu marka değeri ise 16 Milyar Dolar. Benimle yaşıt ve aynı meslek alanından olan arkadaşımız ufak ufak da olsa yatırımlar alarak şirketini global pazarda daha iyi boyutlara taşıyor. Umarım çok daha iyi noktalara gelir ve ülkemizi başarılı bir şekilde temsil eden markalar arasına adını yazdırır. 

“Korkunun Ecele Faydası Yok!”

İşte fikrine güvenmemek, korkmak, gelecekte olacakları düşünerek kendi cesaretini kırmak böyle üzücü sonuçlara yol açabiliyor. Bu konuda doğrudan bireye yüklenmemek önemli. Bir girişimi hayata geçirebilme cesareti için çevre desteği, devlet politikaları ve içerisinden geçilen eğitim sistemi de önemli.

Şimdi söylediğim ile bir önceki parafta söylediğim birbiri ile zıt bir biçimde çelişecek; bugün bu büyüklüğe ulaşan markanın kurucusu arkadaşımız da benimle yaşıt, bu ülkenin insanı ve bu eğitim sistemi içerisinden geçti. 

O halde nedir buradaki sihir? Yorum bölümünden fikirlerinizi paylaşabilirseniz çok ama çok sevinirim. Belki de girişimcilik için önemli önerilerin yer aldığı bir yazıyı hep birlikte hazırlamış oluruz. 

Girişimcilik Konusunda Başarısızlığın Yazısını Yazdım yazısı ilk önce Mehmet Ortaç üzerinde ortaya çıktı.